Bij Sneek worden de rabanden nog even gesteld en daarvoor gaat schipper Douwe Visser tijdens het zeilen hoog in de mast. Een indrukwekkend gezicht.
Ook de andere schippers besluiten hier en daar nog wat te veranderen, zoals bijvoorbeeld het wisselen van het fok. Dan is het even over tweeën als de 14 dicht op elkaar bij de start liggen te dringen. Het kan niet uitblijven, ze gaan massaal te vroeg weg en de gehele procedure, moet net als gisteren bij Lemmer, overnieuw.
Even voor half drie is het zover. De generale is geweest en nu op voor het 'echte'. De kampioen mag dan wel bekend zijn, om het derde plaatsje moet nog strijd geleverd worden. Het gaat hier tussen Woudsend en Drachten. De laatste vertrekt laag uit de start in een mooie slag. Grou zoekt het als enige in een stuurboordslag. Joure gaat veel te laat door de start.
Drachten gaat als eerste om de hoge boei en Grou volgt. Huizum heeft ook vandaag weer een mooi positie te pakken en kruipt tussen Súdwesthoeke en boei. Meindert de Groot duldt dit niet en weet als derde voor Lodewijk Meeter weg te komen. Halve Maen, Sneek, Joure (geweldig bijgekomen) en Heerenveen volgen.
Dan komt Leeuwarden op de boei af en Piet de Vreeze (invaller voor Van der Pol) kan de ton niet ronden en moet opnieuw een rondje en sluit achter Woudsend, Earnewâld, Bolsward, Langweer en Lemmer aan.
Sneek vaart vrij van de rest in een rechte route op de lage boei af. De anderen gaan in een wijdere boog naar de ton. Grou is in opmars en komt gevaarlijk dichtbij de Drachtsters. Visser kijkt regelmatig over zijn schouder.
Meindert de Groot van de Súdwesthoeke blijft zich op de derde plaats handhaven en Berend Mink van Grou staat zijn plaats af aan de Halve Maen, met Jitze Grondsma aan het helmhout. Maar Grou knalt in de draai bij de Súdwesthoeke op de kont en alweer zijn er protesten over een weer. De Groot had ruimte moeten geven aan Mink.
De stand van zaken op een rij: Drachten, Sneek, Halve Maen, Súdwesthoeke, Grou, Joure, Heerenveen, Huizum, Bolsward, Earnewâld, Lemmer, Langweer en Woudsend is afgezakt naar een veertiende plaats.
Sneek kruipt nu heel dicht naar Drachten toe. Douwe Visser van de Sneker Pan gaat voor de volledige winst. En dit duurt niet lang. Hij haalt inderdaad de Drachtsters in. Maar in de volgende route maakt Drachten net een 'tûker slachje' dan Sneek en bij de hoge boei gaat dit skûtsje weer als eerste om de boeit. Sneek moet zelfs de Súdwesthoeke voor laten gaan. 'Hoe is het mogelijk!', klinkt het op de persboot.
Inmiddels zijn de protestvlaggen bij De Groot en Mink weggehaald. Vermoedelijk hebben ze het er onderweg nog even over gehad. Hier en daar wordt stuivertje gewisseld maar als de wind volledig weg dreigt te vallen zien we hoe Heerenveen enkele plaatsen moet toegeven. Joure boekt winst op de Halve Maen en Grou en Woudsend komen langzaam uit de achterhoede en laten Langweer. Huizum en Leeuwarden achter zich.
De finish is voor de veertien schepen in zicht. Voor Drachten kan het niet meer kapot: de tweede dagzege van dit jaar is binnen. Een geweldige prestatie volgt voor het skûtsje van de Súdwesthoeke. Voor de tweede maal weten De Groot en zijn mannen een tweede plaats in de wacht te slepen. Tijdens de prijsuitreiking levert hem dat een daverende, minutenlange ovatie op.
Sneek komt als kampioen over de streep. De bemanning laat het publiek zien hoe gek zij met hen zijn. Op een gespannen banner prijkt de tekst; 'Fans bedankt!'. Bij de finish is het nog spannend om de laatste twee plaatsen. Leeuwarden krijgt net iets meer wind in de zeilen dan Huizum en weet nipt op een dertiende plaats binnen te komen.
De protestvlag bij Heerenveen is weg, de rode vlag van Joure is nooit gezien en in het feestgedruis zou je het bijna vergeten maar het protest van Huizum tegen Woudsend gaat door. De jury stelt Lodewijk Meeter in het gelijk. Hij had bij de onderste boei meer ruimte van de mannen uit Woudsend moeten krijgen. Op de meet nog veertien niet aftrekbare punten. Voor het klassement maakt het echter niets uit. Schipper Ype van der Meulen neemt, na Sneek, Lemmer en Drachten, de vierde plaats voor zijn rekening.
Jack Cramer kijkt terug
Jack Cramer, voorzitter van de Sintrale Kommisje Skûtsjesilen, de overkoepelende organisatie, is uitermate tevreden over het verloop van de veertien dagen. 'Als we beginnen bij Grou, was er sprake van een oude traditie. De verwachte start op het Pikmeer bleef uit en er werd als vanouds gestart op de Wijde Ee. Maar een prachtige wedstrijd. Geluk met de wind was er in De Veenhoop. Een prachtig kruisrak en een voor de winds rak dat een magistraal en ontroerend plaatje opleverde. In Earnewâld had de commissie er volgens mij iets meer van kunnen maken wat de route betreft. Het was een aardige wedstrijd, maar als er een boei in de Langesloot was bijgekomen hadden ze het walpubliek er gelukkiger mee gemaakt. In Terherne kon Eldert Meeter van Bolsward niet meedoen door de problemen met de mast. Heel jammer, maar tekenend voor de mensen die bij de SKS zeilen, ze zijn er de volgende dag weer bij. Het kost nachtrust maar ze zijn er; hulde voor Bolsward. En of de duivel er mee speelt bij Langweer is altijd wel wat. (Vorig jaar werd de wedstrijd afgelast - red.) Het was van dat tussenbeide weer, maar achteraf een leuke wedstrijd en dat gun ik de commissie van Langweer dan ook van harte. De wedstrijd bij Stavoren was er één waarvan je kan zeggen; waarom werd deze niet afgelast. Nou heel simpel, mijns inziens. Er zaten 5000 mensen op de zeedijk en die waren ergens voor gekomen. Dan las je niet zomaar een wedstrijd af. En daarbij; een 'drijver' mag er ook tussen zitten. In Woudsend was de wind anders dan voorspelt en dat leverde een boeiensituatie op, waar wij het komende jaar nog eens over gaan praten. Is de 'giele pet' om de hoge boei te kenmerken nog wel nodig. Maar daar komen we later op terug. In Elahuizen is het ieder jaar onvoorstelbaar. De wedstrijdcommissie heeft geen skûtsje maar ze doen daar geweldig hun best om er een prachtige wedstrijd van te maken en dat lukte ook dit jaar weer. Dissonant was wel dat Anne Tjerkstra van Langweer hier omsloeg. Jammer voor Anne, maar ieder negatief heeft ook een positief en dat was dat de sleepboot De Rixt met schipper Kees Visser het skûtsje in een rap tempo overeind had. Er was slechts sprake van enkele centimeters water in het skûtsje, dus dat is goed gegaan. De eerste Lemmerdag gaf niet de mooiste baan, maar wel een hele mooie wedstrijd. Op het eind heeft Ale Zwerver een foute inschatting gemaakt en daar maakte Grou gebruik van. Jammer voor Lemmer, prachtig voor Grou. Het leuke van de tweede Lemmerdag was wel het weerpraatje van Piet Paulusma. Tijdens de wedstrijd is er verder nog contact met hem geweest en afkorten was op dat moment noodzakelijk. Het blijft natuurlijk een verwachting en die is niet uitgekomen maar het was een hele verstandige beslissing op dat moment. En dan de slotdag. Sneek is kampioen, maar vanmorgen meldde ik nog dat Douwe Visser er vandaag net zo goed voor zou gaan. Het werd een prachtige wedstrijd. Het is Douwe Visser van Drachten van harte gegund, maar de tweede plaats voor de Súdwesthoeke is natuurlijk ook geweldig en daar zal iedereen het met mij over eens zijn. De prijsuitreiking doe ik vanavond met genoegen. Natuurlijk hebben we een beroerd winterseizoen gehad. De affaires met Joure en zeker Leeuwarden hebben voor veel commotie gezorgd. Dit moeten we in de toekomst voorkomen. Maar zo'n zeilseizoen is een verademing. Het 'leuke' heeft absoluut gewonnen van de 'ellende'. Het is een prachtig seizoen,' besluit de voorzitter ons jaarlijkse gesprek.
Omstreeks 19.00 uur vindt de prijsuitreiking plaats. Ceremoniemeester Henk Doevendans heet iedereen namens de SKS van harte welkom. Hij geeft het woord aan pan-schipper, maar zeker geen reserveschipper, de Sneker gastheer en burgemeester Sybold Hartkamp. Het is de burgervader zijn laatste optreden. Per 1 december treedt hij af. Maar hij is trots. 'Niet alleen omdat Sneek kampioen is geworden, maar dat Sneek als gastheer optreedt voor dit geweldige gebeuren doet mij goed. Het is mooi geweest, drommels mooi geweest', zijn de slotwoorden van Hartkamp.
Er is weer een nieuw boek in de handel. Een boek vol schipperstaal. 'En skipperstaal is een libbende taal', zo presenteert Karel Gildemacher het nieuwe boek dat mede van zijn hand is. Hij heeft er samen met Klaas Jansma en Jelmer Kuipers, de vroegere medewerker van het Sneker Fries Scheepvaart Museum een jaar aan gewerkt. De eerste exemplaren worden overhandigd aan 'It Fryske folk' in de persoon van Piet Bijman, loco commissaris van de koningin, en aan de 'Fryske skipperij' in de persoon van Jack Cramer, voorzitter SKS.
De dagprijzen reikt de voorzitter van de Sneker wedstrijdcommissie voorzitter, Cor Reijenga, uit. Als hij de zilveren rijksdaalder aan Eldert Meeter van Bolsward overhandigt, vraagt deze zich af of er een nieuwe mast voor gekocht kan worden.
CdK Nijpels moet vanavond vanwege het feest van 150 jaar PC verstek laten gaan, maar hij was 's middags wel prominent bij de slotwedstrijd aanwezig. Hij wordt vervangen door Piet Bijman.
De provincie stelt jaarlijks drie prijzen ter beschikking, die de belangrijkheid van het evenement voor Fryslân weergegeven. 'Het is prachtige Friesland promotie', aldus Bijman. Schipper Douwe Visser van Sneek krijgt de wisselprijs der kampioenen. Een enorme zilveren schaal die hij volgend jaar moet verdedigen.
De prijs voor de vrijwilliger, die zich in dienst heeft gesteld voor het skûtsjesilen, gaat naar 'minwaarwyfke', Marijke Waalkens. Jarenlang voorzag ze de schippers van de weersverwachting, afgelopen jaar moest ze, omdat de Meteo van de Vliegbasis Leeuwarden de weerservice niet meer verleende, stoppen. Na de zilveren speld als lid van verdienste eerder dit seizoen, dan nu namens de provincie de bronzen waarderingspenning. De cheque met een waarde van 500 euro, als originaliteitprijs, gaat dit jaar naar het skûtsje van de Súdwesthoeke.
Nadat de hoofdsponsor Douwe Egberts het zilveren skûtsje heeft uitgereikt aan de winnende schipper is het tijd voor de slotact van de avond. Alle veertien schippers nog een keer op het podium voor een staande ovatie en de drie koppen in de krans. Het is een familieonderonsje met een Zwerver in het midden en het is een plaatje.
Volgens scheidend jurylid en kommisje 2000 lid Zweitze van der Wal was alles in orde wat de skûtsjes betreft. Dus een winterseizoen zoals dat is geweest kunnen we voorgoed achter ons laten. Maar, zullen er volgend jaar weer zo veel wisselingen zijn in de vloot als dit jaar het geval was? Krijgt de Veenhoop weer zo veel wind en hebben we weer zo'n spannende wedstrijd als het afgelopen jaar? En is de geluidsinstallatie in Langweer dan wel in orde? Op deze en andere vragen kom ik graag volgend jaar terug. Het was mij een waar genoegen. Proost!
Met de groeten van Grolsch en Toos