Terug naar het overzicht
Earnewâld wint gekke wedstrijd Terherne

Nagenieten met Toos en met Grolsch

Terherne 25 juli 2001
In de 'Buorkerij' van Terherne loopt de wedstrijdcommissie Heerenveen zenuwachtig heen en weer. Er staat niet of nauwelijks wind. De weerprofeten voorspellen dat er pas om vier uur een leuk zeilwindje wordt verwacht.
Maar eerst is er in de 'Buorkerij' een routebespreking met een optreden van Frans Bauer. Nee... die niet, maar de loco-burgemeester van de gemeente Heerenveen, die in werkelijkheid Frans Bouwers heet.
Hij steekt Allard Syperda een hart onder de riem. 'sport,' zo zegt hij, 'is een kwestie van lange adem. Belangrijk is dat de teamgeest bewaard wordt. Soms is dat met het mes dwers yn 'e bek, een ander moment moet je het diplomatieker aanpakken. Maar bewaar de teamgeest en het komt wel goed met het Heerenveenster skūtsje.'
En Allard Syperda, hij heeft er zin in: 'Het wordt winnen vandaag. Gisteren voelde ik mij echt vreselijk, maar we gaan er vandaag weer voor,' aldus de altijd breed lachende schipper.

Skūtsjesilen wordt zwemwedstrijd
Op het wedstrijdwater is het dobberen. Schippers en bemanningen zoeken op hun eigen manier verkoeling. Douwe Visser van Sneek zeilt al sinds enkele dagen met een safaripet en de mannen van Leeuwarden zoeken schaduw onder fel gele paraplu's.



De witte vlag komt in het want van het startschip de Zevenwolden, ten teken dat de wedstrijd voor onbepaalde tijd (tot maximaal een uur) wordt uitgesteld. De skūtsjes drijven in groepjes bijelkaar en hebben het er nog maar eens over schippers en bemanningen in dit geval.
Allard Syperda werkt ondertussen aan de teamgeest. Er wordt een zwemwedstrijd gehouden voor de bemanningsleden onderling. Allard geeft het startsein en vliegt van het achter- naar het voordek om te kijken wie er als eerste aankomt. De prijs is voor Henk Regts. Maar dan is er niets mooier voor de bemanning om de schipper in het nat te gooien en dat gebeurt dan ook.
Even voor drie uur steekt de wind iets op en klinkt er een schot over het Sneekermeer. 'Yn sān hasten' verdwijnt de witte vlag en maakt plaats voor 2 gele ballen, ten teken dat de wedstrijd is begonnen. Maar waar is de startlijn. In de haast vergeten uit te leggen?
Grou en Leeuwarden merken dit en een rode vlag wordt gehesen tegen de commissie. De twee gele ballen maken plaats voor een gele vlag, ten teken dat de startprocedure wordt afgebroken. Protestvlaggen gaan uit het want, boeien liggen inmiddels in het water om de startlijn te markeren en de twee gele ballen gaan weer in het want van de startkotter en de wedstrijd is eindelijk begonnen.
Nou ja wedstrijd, een dobberpartij, meer kun je het niet noemen. De uitspraak; 'de sinne fret de wyn op', geldt hier als nergens anders. Tussen het startschot en de eerste boei zit een tijd van 45 minuten voordat het eerste skūtsje, in dit geval Earnewāld daar is. Huizum volgt en Woudsend komt daar achter.
Dan is het een tijd rustig. Het 'peloton' drijft bij elkaar en neemt elkaar de wind uit de zeilen. Leeuwarden dwingt voorrang af bij Heerenveen en Joure. Langweer kruipt hier voordelig tussendoor en gaat dan om de boei. Ook Grou wil van deze situatie profiteren, maar ligt, zenuwslopend, nagenoeg stil. Sneek dringt zich in een, volgens Klaas Jansma van Omrop Fryslan, verwoestend duel tussen Joure en de Sśd West Hoek en zo is het eerste uur van de wedstrijd voorbij.

Opnieuw protesten
De weerprofeten krijgen gelijk. Om vier uur komt er inderdaad meer wind. Aeolus heeft de 'gebeden' verhoord. Een kleine kracht 2, genoeg om de skūtsjes meer wind in de zeilen te geven. Nog steeds vormen Earnewāld, Huizum en Woudsend de kopgroep. Zij slaan een groot gat naar nummer vier, Langweer met Grou en Leeuwarden in het kielzog.
Verder in de achterhoede maakt Lemmer zich los uit de vloot en zoekt de wind op het meer. Hij plaatst een voltreffer. Het lijkt of hij een motortje heeft aangezet en gaat van een veertiende plek als negende om de boei. Het 'motortje' blijkt later een gevolg van ballastvermindering te zijn.
De Commissie 2000 constateert dat de voor de wedstrijden geplaatste ijkstreep 7 mm hoger dan het waterpeil in het 'kijkglas' staat. Om zes uur besluit het SKS-bestuur Lemmer uit te sluiten en legt bovendien een straf van maar liefst 21 punten op. Hetzelfde overkomt Drachten. Bij Frans Huitema mist 5 mm en ook hij krijgt 21 strafpunten.
Hier weten de schippers van de veertien skūtsjes in de wedstrijd uiteraard nog niets van, want alles speelt zich naderhand af. Ze zeilen nog volop. Werd over de eerste route nog 45 minuten gedaan, nu zeilen ze de zandloper in 15 minuten. Het verschil is wind, die aanhaalt tot kracht 4. We kunnen nu spreken van een echte wedstrijd.
Bij de hoge boei zit Langweer Leeuwarden dwars. Ulbe stuurt omke Anne bewust iets omhoog met de woorden, 'moast it sels mar witte …'. Eenzelfde situatie doet zich voor tussen Heerenveen en de Sśd West Hoek. Allard krijgt over de voorrangsboeg bakboord liggend zelfs zo weinig ruimte van De Groot, dat hij niet om, maar over en onder de boei heengaat in een overigens geslaagde poging een aanvaring te voorkomen.
Syperda hoeft niet lang na te denken en zet een protestvlag. Hij gaat echter niet, zoals in de reglementen staat voorgeschreven, opnieuw om de boei. 'Aha,' denkt Meindert de Groot. 'Jij een protest, dan ik ook.' En als snel wappert er bij de mannen uit Stavoren ook een rode vlag.
Er wordt nog een route gezeild, het is mooi geweest. De finish wordt uitgezet aan de kant van de pier, tussen boei en startkotter. Een hele smalle lijn, maar wel voor het duizendkoppige publiek. En daar wordt het nog spannend.
Niet voor Pieter Brouwer en zijn mannen uit Earnewāld. Zij komen zonder slag of stoot als eerste over de meet, gevolgd door Huizum en Woudsend. Berend Mink van Grou kan nog net voor Ulbe Zwaga van Leeuwarden de finish halen. Langweer,
Lemmer en De Halve Maen komen over stuurboord op de finish af. Er zit een klein gat tussen De Halve Maen en Sneek. Allard Syperda van Heerenveen komt over bakboord aanzeilen en denkt: daar kan ik nog wel tussen. Maar dat kan helemaal niet. Hij ligt op ram-positie en er kan maar net een aanvaring voorkomen worden, door het schip 'om te gooien'.
Het wordt voor Heerenveen zelfs zo erg dat hij ook broertje Peter van Joure voor moet laten gaan. Als de Sśd West Hoek over de meet is blijkt dat de beide schippers onderweg iets bekonkeld hebben. De rode vlaggen missen zowel uit het want van Stavoren als van Heerenveen.

Historisch besluit
Als iedereen een beetje bekomen is van de spanning op het water, is er een nieuwe spanning in Terherne. De voorzitter van de Commissie 2000 meldt bij het SKS-bestuur de overtreding van de originaliteitbepalingen door Drachten en Lemmer. De schepen worden te licht bevonden.
Per dag worden 3 skūtsjes gecontroleerd op eventuele overtredingen. Dit is afgelopen winter besloten en daarvoor is de Commissie 2000 in het leven geroepen. Vandaag werden dus onder meer Lemmer en Drachten gecontroleerd met als gevolg dat beide teams met 21 strafpunten, niet aftrekbaar voor het klassement, naar huis worden gestuurd.
'Er werd door verschillende schippers met regelmaat gevraagd om verscherping van de regels en het controleren daarvan. Dat doen we nu en alle schippers zijn daarvan op de hoogte. Dit is dus de consequentie,' aldus de voorzitter van het SKS-bestuur, Jack Cramer, in een toelichting.
En zo komt er aan een hele vreemde silerij ook een heel vreemd einde. Een historische dag, dat kan rustig gesteld worden. Morgen zeilen de 14 skūtsjes in Langweer en of er dan om punten of strafpunten wordt gezeild, vertel ik u dan.

Met vriendelijke groet van Grolsch en Toos.

Foto: © 2001 fotostudio Ger Dijs

Terug naar het overzicht