4 oktober 2026 | SKS Skûtsjesilen

Op 20 september is Lammert Uzn Zwaga uit Grou overleden. Hij was een van de oude schippers van de SKS. Letterlijk, want op 16 oktober zou hij zijn 92ste verjaardag hebben gevierd.

Lammert was een zoon van Ulbe Zwaga, nog altijd de ‘koning’ van de SKS, die rond en vooral na de oorlog ongenaakbaar was met zijn eigen schip De Twee Gebroeders en later als schipper van het Grouster skûtsje.

Samen met zijn broers Rienk en Jeen zette Lammert de SKS-traditie van zijn vader voort. Vaak deden ze dat met hun vader naast hen, dan voelde het helmhout vertrouwd.

In 1978 werd Lammert Uzn Zwaga schipper op het Langweerder skûtsje. Dat was toen De Twee Gebroeders van heit, het schip waarop Lammert was geboren. Het skûtsje eindigde in die jaren vaak in de staart van het peloton, maar onder Lammert behaalde Langweer direct de derde plaats in het eindklassement, met dagoverwinningen in Earnewâld en Sneek. In 1980 werd hij kampioen.

Lammert Uzn Zwaga bleef tot en met 1984 schipper van Langweer. Alleen in 1981 hield een hernia hem aan de kant. Na een conflict met de Langweerder commissie over de samenstelling van de bemanning stopte hij als schipper.

Van 1992 tot en met 1994 stond Lammert Uzn Zwaga aan het roer van het Ljouwerter skûtsje. Na het plotselinge overlijden van zijn broer Rienk nam hij onder moeilijke omstandigheden het helmhout van de Rienk Ulbesz over. Drie seizoenen lang zeilde hij het skûtsje met grote toewijding en vakmanschap.

Ook daarna bleef deze volbloed SKS’er nauw betrokken bij het skûtsjesilen. Hij was bemanningslid en belangstellende, zeker toen zijn zoon Jaap Zwaga schipper werd.

Lammert Uzn Zwaga (links) in 2005 op het Langwarder skûtsje bij schipper Anne Tjerkstra.

Lammert Uzn Zwaga te midden van zijn zoons Jaap en Ulbe en kleinzoons Lammert Uzn en Haitze Uzn in 2017.

Misschien liet Lammert zijn betekenis voor de skûtsjefamilie nog wel het duidelijkst zien tijdens zijn werk op zijn eigen duwboot. Op het IJsselmeer zag hij in het najaar het Lemster skûtsje omslaan en verdwijnen. Hij onderbrak onmiddellijk zijn reis en redde de bemanning uit het water. Het paste bij het typische Lammert Zwaga-credo: ‘Yn de wedstriid bin we ûnderling gremitich, mar fierder bin wie ien famylje.’

De SKS wenst zijn familie en dierbaren veel sterkte met dit verlies.

Archieffoto’s: Martin de Jong

Het Amateursilen op de Hegemer Mar is zaterdag 12 september gewonnen door het Heerenveenster skûtsje de Gerben van Manen. Met Harmen Pzn Brouwer als gelegenheidsschipper aan het helmhout behaalde Heerenveen een eerste en tweede plaats en daarmee de eindzege in het dagklassement. Twaalf SKS-skûtsjes verschenen aan de start voor twee wedstrijden.

Harmen Pzn Brouwer (Heerenveen)

Het jaarlijkse Amateursilen, waarbij de vaste schippers het helmhout van hun skûtsje uit handen geven aan een gelegenheidsschipper, wordt georganiseerd door de commissie VSB. Vorig jaar kon de wedstrijd vanwege de weersomstandigheden niet doorgaan.

De eerste wedstrijd werd gewonnen door Heerenveen met Harmen Pzn Brouwer aan het roer. Joure, met Frans de Boer als schipper, finishte als tweede. Raymond Dijkstra stuurde het Ljouwerter skûtsje naar de derde plaats.

Frans de Boer (Joure)

Raymond Dijkstra (Leeuwarden)

In de tweede wedstrijd trok de wind verder aan. Woudsend, met Wander van der Pol aan het helmhout, kwam als eerste over de finish, gevolgd door Heerenveen en Joure. Voor Leeuwarden eindigde de wedstrijd voortijdig toen het skûtsje omsloeg. Alle opvarenden bleven gelukkig ongedeerd.

Wander van der Pol (Woudsend)

Het onfortuinlijke Ljouwerter skûtsje | Foto: Jeroen Veenema

Voor Langweer stond Germ Brekeveld aan het helmhout. Hij neemt afscheid als bemanningslid en gaat zich voortaan volledig richten op zijn werkzaamheden binnen de Kommisje Amels van de SKS.